Đây là một cột mốc mang tính bước ngoặt, định hình lại cấu trúc và nâng tầm ảnh hưởng của phong trào thể thao Người khuyết tật toàn cầu. Dù Los Angeles từng có bề dày lịch sử khi đăng cai hai kỳ Thế vận hội Olympic vào các năm 1932 và 1984, nhưng thành phố biểu tượng này chưa từng một lần tổ chức Paralympic. Vào thập niên 1930, phong trào thể thao dành cho Người khuyết tật vẫn còn là một khái niệm xa vời, còn đến năm 1984, sự kiện này lại được chia đôi không gian tổ chức giữa Stoke Mandeville của Vương quốc Anh và New York của Hoa Kỳ. Vì vậy, ngày hội thể thao năm 2028 sẽ là cơ hội đầu tiên để Los Angeles thiết lập một chuẩn mực hoàn toàn mới, biến sự kiện trở thành tâm điểm văn hóa và thể thao lớn nhất trong thập kỷ.
Chiến lược toàn diện của LA28 hướng tới một kỳ Thế vận hội Paralympic lịch sử và đẳng cấp
Diễn ra từ ngày 15 – 27/8/2028, kỳ Paralympic lần này tự hào sở hữu quy mô tổ chức chưa từng có với hơn 1.100 giờ thi đấu được phân bổ trọn vẹn trong 14 ngày. Tổng cộng sẽ có 560 nội dung tranh huy chương thuộc 23 môn thể thao, đánh dấu số lượng nội dung thi đấu cao nhất tại một kỳ Paralympic kể từ Seoul 1988. Để tối ưu hóa trải nghiệm của các đoàn thể thao và khán giả, gần 20 địa điểm tranh tài tại vùng Los Angeles được quy hoạch một cách khoa học khi toàn bộ các công trình đều nằm gọn trong bán kính 35 dặm. Phương án bố trí này tạo nên một không gian nhỏ gọn, gia tăng tối đa khả năng tiếp cận và đặt lợi ích của các VĐV làm trọng tâm điều hành.
Một trong những nét đặc trưng chưa từng xuất hiện trong lịch sử Paralympic chính là việc một số cuộc thi đấu sẽ khởi tranh trước cả thời điểm diễn ra Lễ khai mạc. Môn Bóng bầu dục xe lăn sẽ mở màn sớm hai ngày trước khi ngày hội chính thức bắt đầu, và môn Boccia cũng sẽ bước vào tranh tài trước một ngày. Ban tổ chức nhấn mạnh rằng, sự sắp xếp này nhằm kéo dài chuỗi ngày hội thao mà không làm ảnh hưởng đến quyền lợi của bất kỳ VĐV nào, vì sẽ không có ai bị loại trước thời khắc thắp sáng ngọn đuốc Khai mạc. Giám đốc thể thao của LA28, bà Janet Evans, nhận định rằng, sự thay đổi mang tính đột phá này biến Thế vận hội Paralympic thành một sự kiện đỉnh cao không thể bỏ lỡ, tôn vinh sự xuất sắc trong thể thao ở cấp độ cao nhất và biến Los Angeles thành sân khấu cho một kỳ Paralympic huyền thoại.
Sự phát triển mạnh mẽ của chương trình thi đấu còn được thể hiện rõ nét qua việc đưa môn Leo núi dành cho Người khuyết tật vào danh sách các môn tranh huy chương chính thức, tiếp nối thành công từ Paris 2024. Môn thể thao đầy thử thách này sẽ diễn ra vào ngày thi đấu thứ 9 và thứ 12, quy tụ 40 VĐV nam cùng 40 VĐV nữ tranh tài trong sáu phiên bao gồm hai phiên sơ loại và bốn trận chung kết.
Đây cũng là lần đầu tiên môn Leo núi Người khuyết tật chứng kiến việc xướng tên đồng thời một nhà vô địch nam và một nhà vô địch nữ một cách độc lập trong từng trận chung kết. Ngoài ra, ban tổ chức còn bổ sung thêm 08 nội dung mới cùng 03 nội dung điều chỉnh quan trọng khác, bao gồm một nội dung dành cho nữ ở môn Bóng bàn, một nội dung ở môn ba môn phối hợp và một nội dung tiếp sức Bơi dành cho các VĐV khuyết tật trí tuệ. Việc tách riêng các hạng mục dành cho nữ, vốn từng phải gộp chung tại Paris 2024, thể hiện nỗ lực của ban tổ chức trong việc đưa cấu trúc giải đấu của nữ tiệm cận với nam, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ bình đẳng giới.
Yếu tố bình đẳng và đại diện cho Người khuyết tật cũng là một thông điệp cốt lõi được ban tổ chức truyền tải mạnh mẽ. Kỳ Paralympic năm 2028 sẽ ghi nhận số lượng VĐV tham gia lớn nhất lịch sử với tỷ lệ phân bổ giới tính cân bằng nhất, khi phụ nữ chiếm đến 45% tổng số suất tham dự, tăng đáng kể so với mức 42% tại Paris.
Đặc biệt, sáu môn thể thao bao gồm: Bắn cung, Boccia, Judo, Cử tạ, Bóng bàn và ba môn phối hợp sẽ lần đầu tiên đạt được sự cân bằng giới tính tuyệt đối. Phó Chủ tịch chiến lược và quan hệ Paralympic của LA28, bà Ileana Rodriguez, khẳng định đây là cơ hội vàng để phá vỡ mọi rào cản và định nghĩa lại ý nghĩa của phong trào thể thao Người khuyết tật cho thế hệ mai sau, giúp lan tỏa hình ảnh và sự xuất sắc của các VĐV đến với công chúng toàn cầu sâu sắc hơn bao giờ hết.
Càng về những ngày cuối, bầu không khí tranh tài tại Los Angeles sẽ càng trở nên bùng nổ và kịch tính với mật độ các trận chung kết dày đặc từ 25 – 27/8. Trong đó, ngày thứ Bảy, 26/8, được gọi là 'Siêu Thứ Bảy' khi chứng kiến sự bùng nổ của 15 phiên chung kết với hơn 50 tấm HCV được trao ở hàng loạt môn thể thao hấp dẫn như: Bắn cung, Cầu lông, Canoeing, Leo núi, Đua xe đạp đường trường, Judo, Cử tạ, Bơi, Bóng bàn, Bóng chuyền ngồi, Bóng rổ xe lăn và Quần vợt xe lăn.
Ngày hạ màn - chủ nhật 27/8, cũng tiếp tục duy trì sức nóng đỉnh cao với 20 huy chương được trao trong bảy phiên thi đấu trước Lễ bế mạc. Đây là số lượng huy chương cao nhất được trao trong ngày cuối cùng của một kỳ Paralympic kể từ kỳ Atlanta 1996, đảm bảo sự kịch tính được giữ vững cho đến những giây phút cuối cùng.
Để chuẩn bị cho việc đón tiếp người hâm mộ từ khắp nơi trên thế giới, công tác bán vé sẽ chính thức được khởi động vào năm 2027 dưới sự quản lý của hai đơn vị AXS và EVENTIM, trong khi các gói dịch vụ khách sạn cao cấp sẽ do On Location đảm nhiệm. Mặc dù một số chi tiết kỹ thuật cuối cùng liên quan đến địa điểm và nội dung của các môn: Cử tạ, Marathon, Đua xe đạp đường trường hay ba môn phối hợp vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và chờ xác nhận, hướng đi chiến lược của LA28 đã định hình vô cùng rõ ràng. Los Angeles không chỉ hướng tới việc tổ chức một kỳ Paralympic đầu tiên cho riêng mình, mà còn quyết tâm biến sự kiện này thành một bệ phóng có quy mô vĩ đại chưa từng có, ghi dấu ấn đậm nét như một trong những dấu mốc văn hóa và thể thao lớn nhất của thời đại mới.
A.T biên dịch, ảnh insidethegames